Nguy cơ thất truyền bún cổ tiến vua

Bún mạch tràng - món ăn có từ thời Âu Lạc dùng để tiến vua những dịp quan trọng. Món ăn ấy đã làm nên cả làng nghề hàng nghìn năm tuổi, tuy vậy quá trình hội nhập với công nghệ tiên tiến khiến cho nghề truyền thống ấy đang có nguy cơ thất truyền.

Làng nghề truyền thống nghìn năm tuổi

Bún Mạch Tràng được đặt theo tên của một làng trong khu vực Loa Thành. Nguồn gốc của món bún đặc biệt này xuất phát từ một truyền thuyết cổ từ ngàn năm trước: “Trong lúc chuẩn bị yến tiệc cho lễ dạm hỏi của công chúa Mỵ Châu, có đầu bếp nọ chẳng may làm đổ bột gạo vào chiếc rổ đặt trong vạc nước sôi. Anh vội vàng nhấc chiếc rổ lên, thì thấy bột gạo đã kết thành những sợi dây dài màu trắng. Tiếc của, lại không biết làm gì với những sợi bột trắng kia, sẵn có rau cần, anh bèn xào trộn cả hai lại với nhau. Khi yến tiệc được bày lên, vua An Dương Vương lấy làm thích thú khi nhìn thấy thức ăn lạ, với những sợi nhỏ màu sắc trang nhã, mang hương đồng cỏ nội. Nhà vua hết lời khen ngợi. Món bún xào rau cần ngẫu nhiên trở thành món ăn đặc biệt trong thực đơn đãi khách của nhà vua. Cũng kể từ ấy, bún Mạch Tràng trở thành món ăn truyền thống của vùng Cổ Loa”.

Hàng năm cứ vào dịp lễ hội Đền An Dương Vương mùng 6 tháng Giêng và 13 tháng Tám, người dân trong vùng lại nô nức chuẩn bị những đĩa bún xào cần từ chính những sợi bún mà làng Mạch Tràng làm ra để dâng cúng tiến vua. Ngoài ra, bún cũng được làm để buôn bán ngoài chợ, vừa giúp người dân kiếm thêm thu nhập, vừa để duy trì nghề làm bún truyền thống từ đời này qua đời khác.

Nguy cơ thất truyền nghề làm bún truyền thống Mạch Tràng

Truyền thống làm bún từ xa xưa được nối tiếp đến tận ngày nay nhưng không trọn vẹn. Hiện tại, chỉ còn một gia đình duy nhất trong vùng giữ lại phương thức làm bún truyền thống, còn lại, người dân chuyển nghề hoặc chuyển sang làm phương pháp công nghiệp, vừa năng suất lại đỡ mệt nhọc.

Quang cảnh làm bún cổ truyền của gia đình.


Trao đổi với gia đình ông Trung. bà Vụ, gia đình duy nhất còn làm bún truyền thống, ông bảo: “Nghề bún không phát triển được, bún thì ngon, nhưng ngày công thì thấp quá lại vất vả nữa, không phải ai cũng kiên trì làm nên bún Mạch Tràng cứ dần mai một đi thôi!”.

Gia đình nhà ông Trung cũng không thoái khỏi cái cảnh thất truyền nghề khi con cháu trong nhà không một ai theo nghề của cha mẹ và ông bà. Hai ông bà bảo nhau làm đến hết đời này rồi thôi, có những lúc cũng muốn nghỉ nhưng nhiều người còn nhờ, còn muốn nếm thử đặc sản Cổ Loa, nên hai ông bà vẫn tiếp tục.

Nỗi lo về việc thất truyền nghề luôn vương vấn trong đôi mắt của ông Trung bởi gia đình ông đã làm cái nghề này ngót ngét gần nửa đời người. Đó là cái nghề mà cha ông để lại và cũng là cái nghề làm nên nét riêng biệt của làng Mạch Tràng, Cổ Loa.

NGỌC LỆ

tin đã đăng