70% việc làm có nguy cơ bị máy móc thay thế: Việt Nam chủ động ứng phó

Theo Cục trưởng cục Việc làm (Bộ LĐTBXH) Lê Kim Dung, khác với các cuộc cách mạng công nghiệp trước đây, cách mạng 4.0 có sự khác biệt rất lớn về tốc độ, phạm vi và hệ thống. Trong bối cảnh hàng triệu việc làm bị đe dọa, Việt Nam cần phải chủ động ứng phó bằng những bước đi cụ thể, bài bản.

Nhiều việc làm rủi ro cao

Chia sẻ về cách mạng 4.0 và những tác động tới thị trường việc làm, ông Đào Quang Vinh, Viện trưởng Viện Khoa học Lao động và Xã hội nhận định: "Trong kỷ nguyên số, các nguyên tắc về tổ chức nơi làm việc, khái niệm việc làm toàn thời gian sẽ thay đổi, thậm chí bản chất nghề nghiệp cũng có sự thay đổi, bị tác động".

Kết quả nghiên cứu tại Việt Nam trong 10 năm tới, 70% số việc làm có rủi ro cao, có thể bị thay thế bằng các máy móc, tự động hóa. Trong đó, rủi ro cao nhất thuộc các nhóm ngành nông, lâm và thủy sản (với 83,3% số việc làm có độ rủi ro cao), ngành công nghiệp chế biến và ngành bán lẻ có độ rủi ro cao. Đặc biệt, trong số đó, ngành dệt may và da giày có rất đông lao động nữ làm việc sẽ chịu tác động mạnh; người lao động có nguy cơ bị máy móc, thiết bị tự động hóa thay thế.

Lao động thủ công, có tính lặp đi lặp lại nguy cơ sẽ bị thay thế bằng máy móc tự động hóa. Cụ thể hơn là các nghề có độ rủi ro cao như: Trồng trọt với khoảng 13,7 triệu việc làm; chăn nuôi với gần 3,2 triệu việc làm; bán hàng và phụ bán hàng với 6,1 triệu việc làm; thợ may với 770 ngàn việc làm… 

Theo ông Đào Quang Vinh, lao động nữ, lao động có trình độ thấp và lao động làm những nghề có tiền lương thấp sẽ chịu tác động nặng nề nhất. Lao động có trình độ càng thấp, làm những việc giản đơn thì nguy cơ bị máy móc thay thế càng lớn.

Nhiều việc làm bị "đe dọa" trong cách mạng 4.0. ảnh: Nguyễn Hải

 

Giải pháp cụ thể

Theo bà Lê Kim Dung, nhằm hạn chế những tác động tiêu cực và tận dụng tốt những cơ hội do Cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư đem lại, cần chú trọng thực hiện một số giải pháp, định hướng cụ thể.

Thứ nhất, nâng cao năng lực quản lý nguồn nhân lực và hiệu quả hoạt động của bộ máy quản lý. Thường xuyên đổi mới, nâng cao chất lượng hoạt động của các cơ quan tham mưu, giúp việc về công tác quản lý phát triển nguồn nhân lực. Phân định rõ trách nhiệm của các cấp, các ngành trong việc theo dõi, dự báo và xây dựng kế hoạch thu hút phát triển nguồn nhân lực.

Thứ hai, tăng cường công tác truyền thông, nâng cao nhận thức của toàn xã hội, các cơ quan, doanh nghiệp, người lao động về Cách mạng công nghiệp 4.0 và tác động của nó đến nền kinh tế nói chung và thị trường lao động nói riêng để chuẩn bị tâm thế ứng phó với các tác động này.

Thứ ba, hoàn thiện pháp luật về lao động-việc làm theo hướng có chính sách hỗ trợ doanh nghiệp, người lao động thông duy trì sản xuất, đảm bảo việc làm, hỗ trợ đào tạo để thích ứng với bối cảnh mới.

Thứ tư, đổi mới căn bản và toàn diện giáo dục nghề nghiệp, tạo bước chuyển biến rõ nét, thực chất về chất lượng, hiệu quả giáo dục nghề nghiệp thích ứng với cách mạng công nghiệp 4.0 trong đó chú trọng theo hướng:Xây dựng kỹ năng cho người lao động để đáp ứng yêu cầu việc làm của hiện nay và sau này.

Thứ năm, hoàn thiện hệ thống thông tin thị trường lao động và nâng cao chất lượng dự báo thị trường lao động, đặc biệt là dự báo nhu cầu lao động của các ngành nghề phổ biến trong bối cảnh công nghiệp 4.0 để định hình chính xác nhu cầu của thị trường, đổi mới giáo dục và đào tạo, trong đó có giáo dục nghề nghiệp để đáp ứng nhu cầu của doanh nghiệp và giúp người lao động chọn được nghề để học, chọn được việc để làm, có được việc làm phù hợp với những biến đổi nhanh chóng của thị trường lao động.

 

 

Quỳnh Chi

tin đã đăng